Nhạc sĩ Huy Thục bên cây đàn piano của mình.

Nhạc sĩ của quân đội

Ở khu tập thể Mai Dịch (Hà Nội), nhiều người biết đến gia đình nhạc sĩ Huy Thục. Ở tuổi 93, vị nhạc sĩ, Đại tá quân đội tuy đã yếu hơn trước, không nhớ được nhiều chi tiết. Nhưng trong từng cử chỉ, ánh nhìn, vẫn hiện rõ sự điềm đạm, chuẩn mực của một người lính từng trải, cùng nét mềm mại của một nghệ sĩ dành trọn đời cho âm nhạc.

Nhạc sĩ Huy Thục, tên đầy đủ là Lê Huy Thục, sinh năm 1933 tại Lý Nhân, Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình), lớn lên ở Hà Nội. Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia Đội thiếu niên nhi đồng cứu quốc phố Mai Hắc Đế. Năm 1946, ông nhập ngũ vào Đại đội 1, Tiểu đoàn 105, chiến đấu tại Nam Định.

Nhờ có năng khiếu âm nhạc, ông được cử đi học đàn violon, rồi về công tác tại Đoàn văn công Quân khu 3, Đoàn văn công Tổng cục Chính trị. Từ năm 1954 -1956, ông làm việc tại Đoàn văn công Quân khu Hữu Ngạn, sau đó trở thành một trong những học viên lớp sáng tác đầu tiên của Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam). Một thời gian sau, ông lại được cử đi tu nghiệp tại Nhạc viện Liszt ở Hungary. Về nước, ông tham gia giảng dạy ở Trường Nghệ thuật quân đội (nay là Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội).

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhạc sĩ Huy Thục vào chiến trường, đi dọc Hà Tĩnh - Quảng Trị - Huế, vừa sáng tác, biểu diễn phục vụ bộ đội, nhân dân, vừa tham gia chiến đấu, tăng gia sản xuất. Sau khi đất nước thống nhất, nhạc sĩ tiếp tục hoạt động nghệ thuật, giảng dạy và giữ vai trò lãnh đạo Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam). Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa III và IV.

Nhạc sĩ Huy Thục có gia tài hơn 450 tác phẩm thuộc nhiều thể loại. Các ca khúc của ông gắn liền với đời sống chiến đấu và sinh hoạt của người lính, để lại dấu ấn sâu đậm trong công chúng. Có thể kể đến như: “Kèn xuất trận” (thơ Tô Đức Chiêu), “Tiếng hát trên đường quê hương”, “Ơi dòng suối La La”, “Tiếng đàn Ta-lư”, “Tiến lên chiến sĩ đồng bào” (phổ thơ Hồ Chí Minh), “Bác đang cùng chúng cháu hành quân”, “Đợi” (thơ Vũ Quần Phương)…

Về tác phẩm khí nhạc, ông viết độc tấu đàn bầu “Vì miền Nam”, độc tấu trống dân tộc “Nhịp điệu nước non”. Ông sáng tác hợp xướng “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”, âm nhạc cho vũ kịch “Ngọn lửa Nghệ Tĩnh” (viết cùng nhạc sĩ Nguyễn Thành và Lương Ngọc Trác), “Tiến lên giành toàn thắng” (chương I)... Ngoài ra, ông còn viết âm nhạc cho sân khấu, điện ảnh, xuất bản tuyển tập và album…

Với những đóng góp xuất sắc cho âm nhạc cách mạng Việt Nam, nhạc sĩ Huy Thục đã được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật đợt 1, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Độc lập hạng Ba và rất nhiều huân chương, huy chương cao quý khác. Vở vũ kịch “Ngọn lửa Nghệ Tĩnh” (phần âm nhạc viết chung) được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật.

Ra mặt trận phục vụ cuộc chiến đấu nóng bỏng

Trong hành trình sáng tác, quãng thời gian vào chiến trường để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong ký ức và âm nhạc của nhạc sĩ Huy Thục, cũng chính là giai đoạn ông cho ra đời nhiều ca khúc có sức lan tỏa mạnh mẽ trong nền âm nhạc Việt Nam. Nhạc sĩ Huy Thục chia sẻ, tháng 12-1964, sau khi kết thúc đợt sáng tác nhạc cho vũ kịch “Ngọn lửa Nghệ Tĩnh”, ông quyết định gác lại những dự định sáng tác quy mô lớn để ra mặt trận, trực tiếp viết phục vụ cuộc chiến đấu nóng bỏng đang diễn ra.

Hành trình vào chiến trường bắt đầu bằng những trải nghiệm khốc liệt. Đến Hà Tĩnh, chứng kiến một trận bom phủ đầu dữ dội, mất mát đau thương, ông không ngủ được. Tình cờ đọc được bài thơ “Kèn xuất trận” của tác giả Tô Đức Chiêu từ một tờ tạp chí cũ, ông phổ nhạc và hát ngay cho cán bộ, chiến sĩ nghe. Bài hát nhanh chóng được thu thanh, phát trên sóng và lan rộng khắp mặt trận. Thành công ấy tiếp thêm niềm tin để ông tiếp tục đi sâu vào chiến trường, sáng tác.

Nhạc sĩ Huy Thục kể, chiến tranh càng ác liệt, càng thôi thúc ông sáng tác. Khi đến Quảng Trị, ông viết “Tiếng hát trên đường quê hương”, với hình ảnh người chiến sĩ vượt qua gian khổ, vững vàng đi giữa đạn bom. Đến mặt trận Đường 9 - Khe Sanh, trước chiến thắng của tiểu đội Bùi Ngọc Đủ tại đồi Không Tên, hình ảnh dòng suối La La hiện lên trong tâm trí ông như một bức tranh sống động. Chỉ trong hai ngày, ông hoàn thành “Ơi dòng suối La La”. “Thật không ngờ bài hát tôi viết tại mặt trận, phối ngay cho dàn nhạc nhỏ để đội văn công xung kích biểu diễn phục vụ liên tục, lại được các chiến sĩ Đường 9 yêu thích, đi đâu họ cũng hát vang”, nhạc sĩ Huy Thục tâm sự.

Một trong những dấu ấn sâu sắc nhất trong khoảng thời gian này là sự ra đời của “Tiếng đàn Ta-lư”. Sau khi chứng kiến sự hy sinh của một đại đội công binh, đau buồn vô hạn, nhạc sĩ Huy Thục cầm bút sáng tác. Ông nói rằng, phải viết một bài hát lạc quan để mọi người cùng vượt qua mất mát. Từ chất liệu dân ca Vân Kiều, ca khúc trong sáng, tươi vui ra đời. “Kẻ thù muốn vùi dập sự sống ở đây thì chính trong cái ác liệt ấy, niềm lạc quan vẫn nảy mầm xanh tươi giữa Đường 9 - Khe Sanh”, nhạc sĩ chia sẻ. Bài hát hoàn thành ngày 6-9-1967, ngay tại chiến trường. Cuối năm 1968, “Tiếng đàn Ta-lư” được biểu diễn báo cáo trước Bác Hồ, với phần thể hiện của Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi. Từ ca khúc này, nhạc sĩ Huy Thục được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.

Cứ thế theo nguồn cảm hứng, ông viết tiếp “Trung đoàn Dũng sĩ Gio An”, “Những sân ga những chuyến tàu”, “Đoàn nghĩa binh cách mạng”, “Em là chiến sĩ nuôi quân”, “Lại mà xem tiểu đội em đánh Mỹ”, “Xe vào trận tuyến”, “Cô gái Pa Kô đi tải đạn”... Chuẩn bị đón xuân 1969, ông đã phổ nhạc bài “Tiến lên chiến sĩ đồng bào” từ bài thơ chúc Tết của Bác Hồ.

Đặc biệt, ca khúc ghi dấu ấn lớn trong cuộc đời sáng tác của nhạc sĩ Huy Thục là “Bác đang cùng chúng cháu hành quân” với giai điệu hào hùng, thể hiện khí thế hừng hực của đoàn quân quyết thắng, nguyện mãi đi theo con đường cách mạng của Đảng và Bác Hồ: “Đêm nay trên đường hành quân ra mặt trận/ Trùng trùng đoàn quân tiến bước theo con đường của Bác/ Nở ngàn hoa chiến công ta dâng lên Người/ Dâng lên tới Đảng cả niềm tin chiếu sáng ngời”.

Nhạc sĩ Huy Thục kể, ngày Bác Hồ ra đi, cả đất trời thấm đẫm nước mắt. Sau khi cùng đoàn nhạc sĩ quân đội vào viếng Bác, ông trở lại chiến trường, chứng kiến các chiến sĩ đã vượt lên đau thương, nắm chắc tay súng, giữ vững ý chí chiến đấu, truyền cảm hứng cho ông sáng tác ca khúc “Bác đang cùng chúng cháu hành quân”. Ca khúc nhanh chóng được phổ biến rộng rãi khắp cả nước, là một trong 10 bài hát quy định trong Quân đội nhân dân (nay là 15 bài hát).

“Những ca khúc của tôi đã ra đời từ trong lửa đạn đau thương và niềm tự hào của người lính nơi tuyến đầu. Đấy là những bài hát được viết ra bằng máu, bằng sự hy sinh mà cả dân tộc đã từng nếm trải. Tôi sẽ không bao giờ có được những bài hát ấy, nếu không có những năm tháng đi cùng chiến sĩ ngoài mặt trận”, nhạc sĩ Huy Thục khẳng định.

Nhạc sĩ Huy Thục hiện đang sống sum vầy cùng đại gia đình, nơi những giá trị mà ông tích lũy suốt cuộc đời được truyền lại cho các thế hệ. Di sản âm nhạc của nhạc sĩ Huy Thục không chỉ là những tác phẩm gắn với một thời “hoa lửa”, mà còn là nguồn cảm hứng bền bỉ, góp phần nuôi dưỡng và lan tỏa những giá trị của văn hóa, nghệ thuật cách mạng trong đời sống hôm nay.

Nguồn Yên Nga (hanoimoi)

Nếu bạn từng xem nhãn cây hoặc lật qua danh mục hạt giống, có lẽ bạn đã thấy một số "vùng" được liệt kê. Những con số này đề cập đến Bản đồ Vùng Chịu Lạnh của Cây trồng USDA, công cụ tiêu chuẩn mà người làm vườn sử dụng để tìm hiểu loại cây nào có thể sống sót qua mùa đông.

Việc biết vùng khí hậu trồng trọt của bạn giúp bạn tránh trồng những loại cây không sống sót qua mùa đông và cung cấp cho bạn manh mối về thời điểm thích hợp để trồng.

KHU VỰC TRỒNG TRỌT CỦA USDA LÀ GÌ?

CÁCH TÌM KHU VỰC CỦA BẠN

Tìm hiểu về cây táo tàu

Tên thực vật: Ziziphus

Tên thường gọi: Quả táo tàu bông, Táo sa mạc, Anh đào Ấn Độ Azufaifo, Quả hòe Ấn Độ Datte Chinoise, Quả táo tàu Ấn Độ, Mận Ấn Độ, Quả Jujuba, Malay Jujubeberra (Pashto), Badari, Ber, Beri, Filzblattrige Jujube, Táo Trung Quốc, Hồng Tsao, Sanebuto-natsume , Cherumali, Dadara, Elandai, Perita Haitiana, Coolie Plum

Khu vực USDA: 7-12

Đặc điểm cây táo tàu

• Cây Táo tàu có thể cao tới 20-40 feet. Nó có vỏ màu xám nhạt với các quả có hình bầu dục, mọc đơn thành phiến.
• Chúng chuyển từ màu nâu sẫm đến màu đen tím khi trưởng thành và phát triển thành các nếp nhăn như một quả chà là nhỏ.
• Quả có mùi vị của quả táo và một nhân giống như quả ô liu, có hai hạt.

Các loại cây táo tàu

• Chico Jujube cho quả tròn, đáy dẹt và có vị ngọt, thơm.
• Umran là một giống lớn có vỏ nâu và vị ngọt.
• Gular Bashi có kích thước vừa phải, quả mọng nước, dễ tách hạt.
• Honey Jar Jujube tạo ra trái cây ngọt vừa và nhỏ chín sớm vào đầu mùa.
• Katha phal có quả nhỏ đến trung bình với vỏ màu vàng đỏ.
• Seo ber có cùi rất ngọt và mọng nước, vỏ dày.
• Táo tàu Sơn Tây là một giống tự cho quả. Nó có hình dạng tròn và hương vị giống như táo.
• Sugar Cane Jujube nhỏ hơn Li và có vị ngọt, thịt giòn. Cây chịu hạn, chống sâu bệnh.

Cách trồng cây táo tàu

Trồng táo bằng cành giâm

• Chọn những thân cây dài từ 4-6 inch với những chiếc lá nhỏ ở gần ngọn và những chiếc lá trưởng thành ở phía dưới.
• Cắt nhiều cành vì đôi khi cành giâm không ra rễ.
• Giâm cành trực tiếp trong vườn hoặc thùng chứa.

Trồng táo bằng hạt giống

Trồng táo tàu bằng hạt là trúng hay lỡ. Vì hầu hết các cây đều tạo ra quả mà không cần thụ phấn chéo và hạt lấy từ quả của cây tự thụ phấn thường không sống được.

• Thu 3-4 hạt táo tàu vào cuối mùa hè hoặc mùa thu sau khi quả chín chuyển sang màu nâu đỏ.
• Ngâm nó trong nước ấm trong một giờ, chà và làm sạch nó đúng cách.
• Cẩn thận phá vỡ phần bên trong bằng một chiếc máy cắt hạt cầm tay, nó giúp gắn đá quý một cách nhanh chóng.
• Gieo hạt sâu 1/2 inch trực tiếp vào đất vườn hoặc chậu.
• Để tiết kiệm thời gian, bạn nên lấy một cây táo tàu phát triển tốt từ vườn ươm. 

Kỹ thuật chăm sóc cây táo tàu

Phân bón

• Cây sẽ phát triển tốt với ít hoặc không cần bón phân.
• Để tăng thêm sự phát triển, thỉnh thoảng bạn có thể cho nó ăn bằng phân bón cân đối, theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.
• Ngoài ra, bạn cũng có thể bón lót cho cây bằng phân cũ, một hoặc hai lần trong năm!
• Đảm bảo không bón phân cho cây non trong năm đầu tiên.

Cắt tỉa

• Để giữ cho hình dạng và kích thước của cây được kiểm soát, bạn có thể cắt tỉa vào mùa đông.
• Nó cũng sẽ thúc đẩy sức khỏe tốt của cây và cũng sẽ hỗ trợ sản xuất trái cây.

Sâu bệnh

• Cây táo tàu có khả năng kháng bệnh.
• Hãy cẩn thận với chuột túi có thể tấn công rễ cây.

Trồng cây táo tàu trong chậu / thùng xốp

• Sử dụng thùng xốp hoặc chậu nhựa trồng cây loại lớn có lỗ thoát nước.
• Đặt thùng chứa dưới ánh sáng mặt trời đầy đủ và sử dụng giá thể thoát nước tốt.
• Đặt bầu ươm cây đã mua vào đó và tưới đều.

Thu hoạch và Bảo quản

• Bạn có thể thu hoạch quả khi nó chuyển sang màu nâu sẫm.
• Các trái có thể được để lại trên cây cho đến khi chúng phát triển các nếp nhăn.
• Cắt bỏ thân cây cùng với trái cây thay vì nhổ trái cây từ cây nho.
• Bạn có thể giữ trái cây lên đến 6-8 ngày ở nhiệt độ phòng.
• Chúng có thể được sử dụng để làm bánh, kẹo và xi-rô.
• Lưu ý: Một số giống táo tàu có gai, vì vậy hãy cẩn thận trong khi thu hoạch quả.

Sáng tác đầu tay của Trúc Phương là "Tình thương mái lá" và "Tình thắm duyên quê", được ông viết vào năm 1957 khi đó ông 24 tuổi.
"Mái lá hiền là mái lá hiền
Quê tôi nối liền sông với nước triền miên
Yêu mái lá tình thương về mái lá
Đậm đà năm tháng hỡi ơi hỡi chàng!"
(Tình thương mái lá)
Nghe bài này xong nhận xét, văn ngôn của Trúc Phương không thuần chất Miền Nam khi ông tả cảnh Miền Nam mà "Mùa ngô bên nương lúa.", "Bát canh nóng chờ người."
Tình thắm duyên quê thì đượm tình Miền Nam hơn:
"Chiều làng quê say sưa trong tiếng ca
Người làng quê yêu bông lúa thiết tha
Những mẹ già ngồi trông trẻ đùa xóm dưới
Run run môi cười như thuở còn đôi mươi."
Đến năm 1957, chàng Nguyễn Thiên Lộc lên thành đô Sài Gòn. Rồi năm 1958 ra đời bài"Chiều làng em", năm 1959 với "Đò chiều".
Đò chiều là một sáng tác nhạc vàng nổi tiếng của nhạc sĩ Trúc Phương kể về mối tình bên bến sông của cô thôn nữ và người lính chiến.
"Một ngày nào trên bến cô liêu
Xóm bên sông tiêu điều
Buồn hắt hiu mây chiều
Đò của người thôn nữ
Chờ đưa người viễn xứ
Đưa anh trai phong sương
Đi lính Cộng Hòa.
Rồi chiều nào nắng tắt trên đê
Toán quân xưa trở về
Màu chiến y phai rồi
Người anh từ muôn lối
Về mang niềm vui mới
Đôi tay vun muôn hoa,
Hoa sắc Cộng Hòa."

Từ tình yêu quê hương, nhạc Trúc Phương đã phóng bút ca ngợi những người trai hùng Miền Nam thời loạn, hình ảnh người lính VNCH xả thân bảo vệ quốc gia vô cùng đẹp trong nhạc Trúc Phương.
"Bốn giờ đi dài thêm bốn giờ về
Thời gian còn lại anh cho em tất cả em ơi
Ta đưa ta đến đỉnh tuyệt vời
Ðêm lạc loài giấc ngủ mồ côi
Người đi chưa đợi sáng
Ðưa nhau cuối đường sợ làm đêm vui rủ xuống
Thương quê hương và bé nhỏ tình này
Ngừng trong đôi mắt đỏ
Vì mình mười sáu giờ bỏ trời đất bơ vơ."
(24 giờ phép)
Trúc Phương đặc biệt có những câu rất mượt mà, dễ thương và rực lửa kiểu "ngôn ngữ tình làm bằng dấu đôi tay" hay "đưa ta về nguyên thủy loài người."
Để Trả Lời Một Câu Hỏi tả cảnh một đôi trai gái mà cô gái có người thương lính chiến đang ở ngoài biên địa, ca từ quá đỗi dễ thương rung động người nghe. Những cung bậc chỉ có lúc người ta thương nhau thiệt nhiều mới có:
"Một nửa ba năm, anh yêu tình áo giày quân nhân,
đường xuôi quân ghé lại đôi lần.
Bao nhiêu âu lo, có hôm đã hỏi người yêu bé bỏng, hay mơ:
"Anh vắng nhà hoài em có nhớ?"
Trả lời anh yêu:
"Không gian còn, bước thời gian đi,
một ngàn đêm nhớ nhiều mơ nhiều.
Mưa khuya giăng tơ, gió khuya hững hờ
đèn hiu hắt ngọn tương tư, đôi lúc buồn vì anh vắng nhà."
Kết cuối của bài nhạc là lời an ủi, lời nhắn gởi về sự chờ đơi chung thuỷ "để anh vui bước đường quân hành".
"Tình nước lòng trai, anh hiên ngang đối diện mặt trời.
Chân qua chốn nào thương chất lên cao
Đã yêu lính trẻ ngày về ai tiếc gì."
Nghe nhạc Trúc Phương, ông trân trọng tình cảm với người lính Việt Nam Cộng Hoà. Trúc Phương là một trong số ít các nhạc sĩ như Trần Thiện Thanh và Trầm Tử Thiêng gọi thẳng cái độp phe bên kia là giặc, dĩ nhiên là thứ giặc thù.
"Đơn vị thường khi nằm trên đất giặc". "Gio Linh đón thây giặc về làm phân xanh cây lá."(Trên bốn vùng chiến thuật)
"Những đêm sương đổ
Đạn bay khói phủ
Những khi xua giặc bỏ quên giấc ngủ
Dù nhiều gian khổ câu nói thương ai
vẫn ngọt trên đầu môi."
Trúc Phương có nhiều bản tình ca lãng mạn nghe tê tái, có chút phảng phất liêu trai, thí dụ Con Đường Mang Tên Em, Trả Nhau Ngày Tháng Cũ, Nhớ Người Tình Xưa, Bóng Nhỏ Đường Chiều ....
"Lúc mới biết em một chiều nào
Em trộm nhìn anh cười nghiêng vai áo
Em ơi có biết
Có biết anh về thầm nghĩ những gì."

(Nhớ Người Tình Xưa)
"Trả nhau lối dọc đường ngang
Khi mình biết mình chán chường
Trả giận trả thương hắt hiu con ngõ buồn
Mà xưa tiếc ngẩn ngơ khi mất một lần hôn."

(Trả Nhau Ngày Tháng Cũ).
Trúc Phương là nhạc sĩ của đêm, tình ca của đêm, hơi thở và thao thức của đêm khuya. Lúc nào đêm khuya cũng làm ông ray rứt và đau khổ.
Đêm Tâm Sự viết rằng:
"Mấy năm cách biệt chỉ vui đêm này
Trút vơi tâm tình của hai chúng mình
Một lần trong đời anh nói thương tôi
Tiếng ngọt trên đầu môi.
Này bạn đêm nay hỡi nếu mai đi rồi
nhớ mang theo nụ cười
Còn tôi đêm mơ còn tôi đợi chờ
Thì dù xa xôi tôi vẫn là của người."
Đêm Buồn Phố Thị, Hai Chuyến Tàu Đêm, Nửa Đêm Ngoài Phố, Mưa Nửa Đêm, Tàu Đêm Năm Cũ...
"Lòng buồn rạt rào
Nhớ hôm nào xuôi miền trung
Chuyến xe đêm anh gặp em
Môi em đang xuân nhưng mắt buồn ngấn lệ trần
Chuyện đời sầu đắng vấn vương đôi má dịu hiền
Áo em màu tím
Đậm đà vì là buổi ban đầu ta gần nhau
Nói nhau nghe câu chuyện cũ.
Nhưng tìm đâu tiếng đêm qua cho lòng ấm
Đêm nay cô đơn nghe gió lạnh rót vào hồn."
Chuyện Chúng Mình cũng ban đêm:
'Đêm nay anh ngồi lặng yên nghe tôi kể chuyện xưa
bao năm lắng trong tim.
Đời anh đã bao năm gió sương gót chân in chiến trường.
Làm quen với đêm canh gió lộng, với mưa khuya núi rừng.
Mai anh đi rồi làm sao tôi ngăn được
thà vui đi cho trót đêm nay.
Nhiều lần mình trắng bàn tay như chuyện xa xưa ấy
xin đừng nhớ hay buồn.
Đôi ta không sống vì nhau khi kẻ ở người đi
thôi thương tiếc làm chi.
Mình về ngõ tối hai nơi có vài vì sao rơi
đêm hò hẹn hết rồi."

Nhạc Trúc Phương buồn, lúc nào cũng buồn, cái buồn âm ỉ và da diết, cái buồn muôn thuở và thiên thu.
Vì nhạc buồn nên đời ông cũng không vui.
Trúc Phương viết nhiều nhạc tình, hình bóng nhiều người phảng phất trong đó, nhiều người thích ông.
Trúc Phương đi biểu diễn ở Bến Tre, vợ của ông đến coi.
Và Trúc Phương phải lòng người con gái Bến Tre 16 tuổi đó.
Người con gái Bến Tre đó đã thành vợ chánh và sau này làm mẹ của 3 người con của ông.
Miền Nam đang bình thường, mọi thứ như sụp đổ, trong một thời gian ngắn Miền Nam chìm trong một cơn mê dài.
Ngày tháng 4/1975.
Với trí thức Miền Nam thì sự khắc nghiệt và nghiệt ngã còn kinh khủng hơn, những người học thấp leo lên đầu người học thiệt.
Trí thức Miền Nam lớp đi học cải tạo, đi kinh tế mới, lớp vượt biên, lớp bị vợ bỏ, ra đường đạp xích lô hoặc bán cà lem..
Văn nghệ sĩ Miền Nam trượt chân trong một sự biến động lớn cảm xúc và lí trí.
Trúc Phương đã nhiều lần vượt biên để tìm tự do nhưng thất bại liên tiếp, tù tội, nhà cửa không còn, kinh tế khánh kiệt, gia đình ly tán, vợ thứ ba bỏ, đứa con theo mẹ, vợ lấy chồng khác.
Nhạc sĩ tài hoa thành người vô sản đúng nghĩa, không nhà cửa, không gia đình, không giấy tờ tùy thân, không tiền bạc.
Báo Yến kể:
“Trước năm 1975, anh Trúc Phương thành công lắm, trong mắt chồng tôi thì cố nhạc sĩ là một người rất đáng ngưỡng mộ. Tuy nhiên sau đó thì cuộc sống của Trúc Phương gặp nhiều khó khăn.
Khi người vợ thứ ba bỏ anh ấy thì anh ở với người con trai. Nhà anh khi đó nghèo lắm, chỉ có độc một chiếc giường và một tủ quần áo. Thỉnh thoảng tôi cũng phụ giúp anh một ít tiền và mua thuốc cho anh vì Trúc Phương bị yếu, nghẹt phổi. Với tôi, anh thật sự là một ông hoàng của dòng nhạc bolero, giai điệu những bài hát của Trúc Phương rất đẹp còn ca từ thì dễ đi vào lòng người”.
Trúc Phương kể:
“Sau những biến cố của cuộc đời, tôi phải sống một thời gian kiểu rày đây đây mai đó, bèo dạt mây trôi.
Nếu đói thì không đói ngày nào, nhưng mà nói no thì chưa được ngày nào gọi là no. Tôi không có mái nhà, lúc đó thì chuyện vợ con cũng tan nát rồi.
Tôi sống nhờ nhà bạn bè. Nhưng mà khốn nỗi bạn bè cũng có hoàn cảnh bi đát, khổ sở. Không ai đùm bọc ai được. Thêm nữa, bạn bè không dám chứa tôi trong nhà, bởi vì tôi không có giấy tờ tùy thân, chẳng có thứ gì trong người cả…
Tôi nghĩ ra một cách, là tìm nơi nào có khách vãng lai để chui vào ngủ với họ để tránh bị kiểm tra giấy tờ.
Ban ngày thì lê la trong thành phố, đến đêm phải ra xa cảng Miền Tây thuê một chiếc chiếu, thế chưn 1 đồng. Ngủ đến sáng, xếp chiếu trả cho người ta, lấy tiền thế chân về. Một năm tôi ngủ ở xa cảng đến 9 tháng như vậy.
Hôm nào có tiền đi xe lam, tôi ra sớm, chừng 5 giờ chiều có mặt ngoài đó thì còn có chỗ lịch sự, tương đối vệ sinh để trải chiếu nằm. Hôm nào ra trễ, chỗ tốt, sạch, vệ sinh… bị người ta giành hết rồi, tôi phải trải chiếu gần chỗ người ta đi tiểu, nhưng mà cũng đành chịu”.
Nhiều người nói trong thời gian khổ sau 1975 mà Trúc Phương viết “Thói đời” và “Buồn trong kỷ niệm” là sai, vì Thói Đời viết năm 1970 và Buồn Trong Kỷ Niệm viết năm 1963.

Nhưng có lẽ Trúc Phương viết trước cho chính cuộc đời của mình , cái cảnh "Rượu trần ai gội niềm cay đắng những suy tư in đậm đường hằn" và "Đến nay thì đã đắng cay nhiều quá" nó rành rành đó thôi!
Đến năm 1995, nhạc sĩ Trúc Phương trút hơi thở cuối cùng ở bv An Bình vì lao phổi và suyễn, cộng với suy kiệt sức khỏe. Vợ đầu tiên đã làm đám ma và chôn cất ông ở nghĩa trang Lái Thiêu.
Trong bản nhạc Mắt Chân Dung Để Lại Trúc Phương viết:
"Từ biệt tuổi thơ, xa dần hơi ấm mẹ
Bỏ đất bỏ biển nắng và gió mùa về
Mang nặng thân cát bước long đong phận cát
Những ngày phố thị, ngõ buồn phố thị.
Đời chỉ gượng vui vui để quên trắc trở
Và những chờ đợi cứ dài mãi đợi chờ
Em chừ xa lắc, mắt chân dung buồn bã
Nửa đường muốn về, nửa chưa muốn về.
Từ đó viết cung thương gọi nhau
Lời đau chim sáo giọng đắng vạc sầu
Cho dù sao vẫn nhớ
Về hỏi đưa võng gió ca dao lồng lộng."

Rốt cuộc Trúc Phương đã xong phận mình "khóc mình khóc người, đỏ hoe suốt đời."
Cố nhạc sĩ Trúc Phương không còn nhưng những ca từ dễ hiểu chân phương và da diết của ông vẫn còn mãi. Nhưng ca khúc vẫn vang lên với tiếng hát Thanh Thúy, Hoàng Oanh, Bảo Yến và Duy Khánh.

Ngàn đời ngân vang dòng nhạc bất tử!
Tiếc thay hoài công thôi!
Phố đã vắng thưa rồi
Biết rằng chẳng duyên thừa
Để người không gặp nữa
Về nối giấc mơ xưa.

Nguồn sưu tầm internet

Chuẩn bị trước khi trồng

Cây giống: Nên chọn mua cây ghép khỏe mạnh, cao khoảng 40–60cm, không sâu bệnh để cây nhanh ra quả và giữ được đặc tính tốt từ cây mẹ.
Đất trồng: Cần đất tơi xốp, giàu chất dinh dưỡng và thoát nước tốt. Bạn có thể trộn đất thịt với phân bò hoai mục, phân trùn quế và xơ dừa.
Vị trí/Chậu trồng: Nếu trồng chậu, chọn chậu đường kính tối thiểu 50–60cm có lỗ thoát nước. Nếu trồng ngoài vườn, chọn nơi cao ráo, đón ánh nắng trực tiếp ít nhất 6 tiếng mỗi ngày.

Cách trồng cây
Đào hố hoặc cho đất vào chậu canh chừng vừa bằng kích thước bầu cây.Đặt bầu cây vào chính giữa, nhẹ nhàng lấp đất ngang mặt bầu.Dùng tay nén nhẹ đất xung quanh gốc và cắm cọc cố định để cây không bị lung lay bởi gió.Tưới đẫm nước cho cây ngay sau khi trồng xong.

Chăm sóc và thu hoạch
Tưới nước: Tưới đều đặn 2–3 lần mỗi tuần khi cây còn nhỏ; chịu hạn tốt khi đã trưởng thành nhưng tránh để đất ngập úng.
Bón phân: Định kỳ bón phân hữu cơ hoặc phân bò viên quanh gốc 2–3 lần mỗi năm, bổ sung thêm phân kali khi cây đang nuôi quả.
Cắt tỉa: Thường xuyên tỉa bớt cành già, cành sâu bệnh để tán cây thông thoáng và ra nhiều hoa đậu quả hơn.

Với tin nhắn: