Với đồng lương của người quản lý, cậu của Hạnh chắt chiu cả đời cũng không thể mua nổi căn biệt thự nơi đất khách. Tất cả đều là nhờ bên nhà vợ. Mợ của Hạnh là con gái của ông chủ xưởng dệt may với nhiều chi nhánh khắp thành phố và cả nước. Nên không lạ gì khi vợ chồng cậu ở một ngôi biệt thự sang trọng thế này.

Hai mẹ con đứng tần ngần trước cổng giây lát rồi mẹ Hạnh réo người trong nhà ra mở cổng. Mẹ gọi mãi, gọi đến tiếng thứ năm mợ Út mới chịu đi ra. Mợ có vẻ khó chịu, mặc dù gương mặt cố tỏ ra tươi tỉnh:

- Chị Hai mới lên chơi. Sao nhà có chuông mà chị không bấm, lại gọi chi cho khản cả giọng? May mà em ở phòng khách, chứ ở trên lầu thì chị gọi đến Tết Congo cũng không ai nghe.

Mẹ tôi rổn rảng nói:

- Trời ơi, chị có biết chuông chiếc gì đâu nè! Ở dưới quê gọi một tiếng cách cả cây số cũng còn nghe…

Mợ Út cười giả lả:

- Ở thành thị khác chứ chị. Nơi đây xe cộ qua lại ồn ào, mà em thì ở tuốt trong phòng, chị gọi em không nghe thấy đâu.

- Ờ… Chị “hai lúa” thật…

Không đợi mẹ nói hết câu, mợ đưa hai mẹ con vào nhà. Mẹ và mợ cùng soạn mấy giỏ quà quê ra, còn Hạnh thì đi quanh nhà tìm ngoại. Mợ Út chỉ tay về phía tường rồi bảo:

- Con cứ bấm chuông lầu ba ra hiệu, ngoại đang ở trên đó.

Không thèm cái chuông vô cảm đó, Hạnh nhanh chân lao lên lầu để tìm ngoại. Nhìn thấy ngoại đang dở tay xếp mớ đồ đạc trong phòng để đồ, Hạnh vội chạy đến ôm chầm lấy ngoại. Trời ơi, mới một tháng thôi mà trông ngoại gầy đi rất nhiều. Ngoại thấy Hạnh thì mừng lắm, cứ hôn lấy hôn để, xem Hạnh như là đứa trẻ lên ba. Ngoại chỉ tay vào cái tủ to tướng đang nằm ở góc phòng và nói:

- Hôm nay cuối tuần, ngoại phải lau chùi kệ tủ và sắp xếp đồ đạc lại. Con ngồi đó chơi đi, ngoại làm xong rồi hai bà cháu mình nói tiếp.

Hạnh nhìn căn phòng bừa bãi, rồi nhìn lại ngoại, khiến trong đầu đặt ra nhiều câu hỏi to tướng. Nhưng cô không để trí não mình suy nghĩ quá lâu, nhanh tay ngăn ngoại lại:

- Ngoại nghỉ tay đi, để con dọn giúp cho. Ngoại già rồi, không cần phải làm những việc như thế này!

Hạnh dìu ngoại qua bên chiếc ghế nhựa ngồi nghỉ mệt, còn mình thì nhanh tay làm cho chóng xong. Bao nhiêu lời lẽ, bao nhiêu cậu chuyện vui quê nhà muốn kể cùng ngoại bỗng chốc bay mất. Hạnh không thể tưởng tượng được ở trên này ngoại lại phải làm quần quật những công việc không tên như thế này. Càng nghĩ Hạnh càng trách cậu mợ nhiều hơn. Khi mọi thứ đâu vào đấy, chợt tiếng chuông vô cảm lại vang lên. Ngoại hối thúc:

- Mợ Út gọi hai bà cháu mình xuống dùng cơm đó. Nhanh đi cháu, kẻo mợ giận!

Hạnh lắc đầu ngao ngán vì cái tiếng chuông ấy. Nhìn bước đi chậm rãi, yếu ớt của ngoại xuống các bậc thang, lòng Hạnh nhói đau. Hạnh nhẹ nhàng dìu cánh tay gầy guộc nhưng ngoại bình tĩnh bảo:

- Ngoại còn đi khỏe mà. Con làm như ngoại lẩm ca lẩm cẩm, tay chân run rẩy không bằng.

***

Chiều tối, mợ chở hai em đi siêu thị chơi. Cậu thì đi công tác vài ngày mới về. Đây là cơ hội để mẹ, Hạnh và ngoại thoải mái tâm sự. Mẹ ngồi xoa bóp chân cho ngoại rồi hỏi:

- Hai đứa nó không thuê người làm sao mẹ?

Ngoại cười nhẹ:

- Vợ thằng Út nó bảo thời buổi kinh tế khó khăn nên tiết kiệm. Mẹ thấy cũng hợp lý nên giúp tụi nó một tay ấy mà. Mẹ còn khỏe, làm được cái gì thì làm, không để gánh nặng cho con cháu.

- Tuổi của mẹ bây giờ là hưởng phước, để con cháu phụng dưỡng. Mẹ có biết từ lầu 3 đi xuống đất xa cỡ nào không? Lỡ mẹ có mệnh hệ gì thì sao? Tụi nó kêu mẹ lên đây để báo hiếu hay để làm người giúp việc?

Nghe đến câu này, bỗng dưng ngoại khóc. Thật sự ngoại biết, ngoại hiểu tất cả. Nhưng vì thương con cháu, ngoại không muốn cuộc sống bị xáo trộn, ồn ào, mất hòa khí. Câu chuyện đang lúc cao trào thì tiếng chuông oan nghiệt lại vang lên. Ngoại gạt nước mắt, vội vàng bảo:

- Chắc là vợ thằng Út về rồi. Để mẹ xuống lấy đồ trong máy giặt ra phơi.

Nhìn dáng khúm núm, sợ sệt của ngoại, Hạnh mạnh miệng bảo:

- Trời ơi! Mợ hà tiện với ngoại một lời nói hay là ngại leo lên lầu ba? Trong khi thân già còm nhom như ngoại lại phải nặng nhọc leo lên leo xuống cầu thang mỗi ngày. Cậu với mợ quá đáng với ngoại quá! Không được ở lại đây nữa, mai ngoại về quê với con nha!

Tự dưng ba người ngồi ôm nhau khóc ngon lành!

Theo Nguyễn Hoàng Duy/Báo Giác Ngộ

Tuyền đứng trước lan can của tàu thủy, cảm nhận từng luồng gió thổi thốc vào mặt, luồn qua từng thớ tóc và da thịt, xoa dịu cảm giác bức bối của cô lúc này. Nó khiến cô cảm thấy dễ chịu hơn, cái mùi thanh mát và hơi tanh của gió biển khiến tâm hồm cô nhẹ bẫng đi.

Tuyền chỉ ước rằng, nếu như những cơn gió kia có thể cuốn phăng bản thân mình đi vào lúc này, hoặc gaira là chỉ cần xóa tan tất cả ký ức và xúc cảm của cô.

Cô hướng mắt về phía boong tàu, nơi Long và Vũ đang ngồi dưới cái mái hiên nhô ra của cabin. Cả hai người đều có vẻ rất thân thiết, mỗi người một chén rượu gạo, cụng ly cái cạch và cười đầy sảng khoái. Chẳng biết họ nói gì với nhau mà lại vui vẻ đến thế.

Tuyền thở dài. Cô lại xoay mặt ra hướng biển. Cô không muốn gặp ai vào lúc này, đáng ra phải là thời điểm vui vẻ và hạnh phúc nhất, bởi ngày mai, ngay trên con tàu xa hoa và lộng lẫy này, cô sẽ kết hôn với Long.

Trên môi cô vẫn là nụ cười, gương mặt hồng hào mà cô trưng ra cái vẻ hạnh phúc đấy chỉ là một chiếc mặt nạ không hơn không kém, được tạo nên từ cơ mặt căng cứng và những lớp phấn dày cộp. Nhưng trong thâm tâm, Tuyền biết rằng mình chẳng hề mong muốn cái đám cưới này một chút nào.

Vì cô không yêu Long.

Trái tim cô đã đặt trọn bên cạnh Vũ, từ rất lâu rồi. Không biết vì lý do gì, có lẽ là vì cô quá nhút nhát, thiếu tự tin, cho nên cô luôn chỉ là cái bóng bên cạnh Vũ.

Mối tình ẩn giấu này được nhen nhóm trong tim Tuyền từ năm cô mười lăm tuổi, lần đầu tiên gặp Vũ. Tuyền một mình đến xem ca nhạc ngoài trời ở quảng trường trung tâm thành phố, nơi đoàn người chen chúc nhau để tìm được một chỗ đứng đẹp và nhón chân lên chỉ để thấy được một góc sân khấu. Tiếng nhạc xập xình vang khắp nơi.

Tuyền, một cô gái bé nhỏ, bị đám người xô đẩy đến mức ngã xuống đất. Nếu như không đứng dậy kịp thời, có khi cô bị bọn họ giẫm bẹp rồi cũng nên. Cánh tay của Vũ xuất hiện đúng lúc để Tuyền bám vào đó.

Kể từ giây phút ấy, hình ảnh chàng trai hai mươi mấy tuổi, trẻ trung và mạnh mẽ, một chỗ dựa vững chắc,  đã in hằn trong tâm trí Tuyền, để mỗi lần gặp anh, trái tim cô lại rạo rực.

Sau buổi hòa nhạc ngoài trời, Tuyền nhất định hẹn gặp Vũ để nói lời cảm ơn và mời anh uống trà.

Mối quan hệ của hai người tiến xa hơn một chút, khoảng cách của họ được rút ngắn lại, có những lúc tưởng chừng như chẳng còn một khe hở nào giữa hai trái tim có chung một nhịp đập này. Nhưng, vì một lý do gì đó, Tuyền không thể đón nhận hay tiến thêm một bước nữa, còn Vũ thì chần chừ đợi chờ cô, với thứ tín hiệu yếu ớt của trái tim.

Chắc là do cả hai đều không đặt niềm tin vào bản thân và vào đối phương. Họ cứ ở bên nhau như vậy, với kiểu tình cảm bảng lảng, vẩn vơ, chẳng rõ ràng.

Cho đến một ngày, Vũ giới thiệu Tuyền cho Long, bạn thân của anh, người vừa từ nước ngoài trở về sau mấy năm đi du học. Khác với Vũ, Long là một anh chàng mạnh mẽ và quyết liệt. Anh thích Tuyền từ cái nhìn đầu tiên, anh ngỏ lời với cô cũng chỉ sau cái chạm mặt.

Tối ngày hôm đó, ở quán trà nhạc sống, Long dõng dạc nói với Tuyền lời tỏ tình. Ngay lập tức, cô liếc sang nhìn Vũ. Anh không tỏ thái độ gì, chỉ im lặng. Sự yên tĩnh đó kéo dài đến cả phút đồng hồ trên cái nền nhạc trữ tình làm cho tất cả mọi người đều buồn man mác, hồi hộp, tò mò và rạo rực.

Tuyền đứng trước lan can của tàu thủy, cảm nhận từng luồng gió thổi thốc vào mặt, luồn qua từng thớ tóc và da thịt, xoa dịu cảm giác bức bối của cô lúc này.

- Cho em suy nghĩ một chút.

Tuyền đứng dậy và bỏ vào nhà vệ sinh. Cô vốc nước lên mặt, nước lạnh khiến cô thanh tỉnh đôi chút, nhưng vẫn chẳng thể tìm ra đáp án hợp lý cho lời tỏ tình của Long. Người cô thích là Vũ cơ mà.

- Em nên ra ngoài kia và đối mặt với nó, chứ trốn trong này thì có ích lợi gì? - Vũ bất ngờ nói, dựa lưng vào cửa nhà vệ sinh, chẳng quan tâm xem nơi này có phải nơi anh nên đứng hay không.

Tuyền ngạc nhiên, buồn bực và thất vọng. Rõ ràng cô có thể từ chối Long và tỏ tình với Vũ, nhưng cô không dám. Cô sẽ vừa cảm thấy có lỗi với Long, lại thấy mình thật sai lầm với chính bản thân này. Những chọn lựa như bóng nước, quẩn quanh trí óc, dù cô có búng tay vào đâu thì quả bong bóng ấy cũng sẽ vỡ tung.

- Em nên nói sao bây giờ? Em rất hồi hộp. - Tuyền buột miệng, không sắp xếp nổi từ ngữ sao cho chuẩn để có thể truyền đạt được ý của mình. Điều đó khiến cả cô và anh rẽ sang một hướng khác, và mối quan hệ không rõ ràng của họ đột nhiên bị tan biến thành hư vô.

- Ồ, có gì mà khiến em lại sợ như thế? Em nên dũng cảm trong những chuyện thế này. - Vũ cảm thấy hơi bí bách trong lòng. Anh không muốn Tuyền và Long yêu nhau, nhưng rõ là anh chẳng thể ngăn cản họ. Ngay cả Tuyền cũng nói rằng cô hồi hộp khi được Long tỏ tình. Điều đó chứng minh, không có vị trí nào dành cho anh. - Hay là, em thấy mình kém cỏi?

Vũ cho rằng mình nên thúc đẩy hai người họ, dù sao thì anh cũng không có cơ hội. Vì thế, anh chọn cách khích bác Tuyền. Như anh dự đoán, Tuyền nhíu mày, gắt lên.

- Em không kém cỏi!

- Vậy thì chứng minh cho anh xem đi.

Tuyền trừng mắt nhìn Vũ. Được. Là chính anh đã đẩy cô đi! Cô hậm hực rời khỏi khu nhà vệ sinh, bỏ lại Vũ đứng ở đó, trong hành lang tối tăm với lòng chộn rộn và cuộn sóng.

Anh biết, anh đã lựa chọn sai lầm.

Cứ thế, Tuyền và Long chính thức trở thành một đôi. Tuyền chẳng cảm thấy gì ngoài việc mình đã có hành động ngu ngốc, không biết bao nhiêu lần cô muốn nói lời chia tay với Long. Điều đó sẽ biến cô thành một kẻ khốn nạn, chơi đùa với tình cảm của người khác. Cô lại sợ hãi, và rồi lại ừ hữ cho qua.

Vũ không thể tiếp tục chứng kiến người con gái mình yêu, lại do chính tay mình đẩy đến bên người khác. Anh muốn rời đi, liền đăng ký một suất luân chuyển công tác. Vũ rời nước khoảng một năm. Hai người từ đó mất liên lạc.

Sự tin tưởng khiến người ta xích lại gần nhau, không phải chỉ là trao niềm tin cho đối phương mà còn phải đặt cả niềm tin vào bản thân mình. Nhưng cả Tuyền và Long, không ai đủ mạnh mẽ để tiến đến với người mình yêu. Họ lựa chọn điều đó, rời xa nhau ngay từ khi chưa thể nói một lời yêu thương nào, và rồi hối hận.

Tuyền hít một hơi thật sâu. Cô đã sai như thế, nhưng đâu thể quay đầu. Vì ngày mai, cô kết hôn.

Một cánh tay ôm lấy eo cô khiến cô  giật mình, nhưng Long đã níu cô lại. Anh đặt lên trán cô một nụ hôn.

- Em nên đi ngủ sớm chứ. Cô dâu đâu thể vác đôi mắt thâm sì lên lễ đường.

Tuyền gật đầu.

- Ừ, anh ngủ trước đi. Em hóng gió một chút nữa đã.

Long gật gù, hơi rượu lan tỏa quanh mũi anh và cô. Anh đã ngà ngà say, khi gặp được người bạn thân nhất của mình và được chúc mừng hạnh phúc. Long xiêu vẹo đi vào trong cabin.

Lại một khoảng im lặng nữa, cuối cùng thì Vũ cũng chịu lên tiếng. Lần này anh trở về, vốn không phải để chúc mừng hạnh phúc của Long. Anh muốn đối diện với khúc mắc trong lòng mình.

- Vậy là, em sẽ kết hôn.

Tuyền gật đầu, không nhìn anh.

- Lần này cũng như cái lần tỏ tình đó, đúng không?

Tuyền nghĩ ngợi một chút, rồi lại gật đầu lần nữa. Vũ thở dài.

- Anh xin lỗi.

- Anh biết lý do đó là gì sao? - Dù không nói ra, nhưng cả hai đều hiểu rằng vì sao Tuyền chấp nhận cưới. Cô không còn lựa chọn nào khác, chỉ vì quá mâu thuẫn và không biết tôn trọng quyết định của bản thân. Còn Vũ, thì là vì quá nhát, hay là hèn, không dám bày tỏ.

Tuyền chẳng nhịn được nữa, nước mắt khẽ lăn dài xuống gò má của cô. Lòng Vũ nhói lên. Anh vươn tay đến, lau đi giọt nước mắt ấy.

- Đừng khóc.

Tuyền càng khóc lớn hơn. Vũ ôm cô vào lòng, vỗ về cô. Anh cảm thấy mình nên có trách nhiệm với phần tình cảm mà anh đã dành cho Tuyền, và khiến cô rơi vào trái tim mình, lạc lối rồi chẳng thoát ra được. Đáng ra, anh phải nói với cô điều này từ lâu rồi.

- Nếu như bây giờ anh nói, anh thích em, chúng ta có thể bắt đầu được không?

Tuyền nấc lên. Lời mà cô muốn nghe nhất lại phải nghe vào hoàn cảnh trớ trêu như thế này.

- Em có lựa chọn ư?

- Sao lại không? - Vũ nói. - Chúng ta sẽ gặp rắc rối, nhưng anh sẽ không trốn chạy nữa, anh sẽ bảo vệ em.

Anh cảm thấy mình nên có trách nhiệm với phần tình cảm mà anh đã dành cho Tuyền, và khiến cô rơi vào trái tim mình, lạc lối rồi chẳng thoát ra được.

Tuyền ngập ngừng một lúc. Cô nên làm gì ư? Cô cũng không biết. Cô chỉ muốn thuận theo trái tim mình, nhưng cô đâu thể quay đầu. Cô đang ở trên chiếc thuyền lênh đênh giữa biển khơi, chỉ có thể tiếp tục tiến về phía trước.

- Em đã rất muốn nói với anh điều đó. Trước ngày em kết hôn. - Tuyền hôn lên má anh. - Em đã mãn nguyện rồi.

Tuyền rời khỏi lan can tàu thủy. Có lẽ cô không nên có cuộc nói chuyện này, để rồi có thêm chút hi vọng và lại dập tắt nó ngay lập tức.

- Em không nghĩ rằng, như vậy là quá đáng với tất cả chúng ta hay sao? Kết hôn với người em không yêu, và lừa anh ta cả đời. Rồi người em yêu thì lại khổ sở, và chính em cũng vậy.

Tuyền dừng bước. Vũ không nói sai. Nhưng cô phải làm gì mới được chứ? Gặp Long, và nói rằng mình sẽ không cưới nữa ư?

- Đây không phải là chuyện của hiện tại. - Vũ tiến về phía cô. - Đây là chuyện của bản thân em, cho đến khi nào em làm rõ được nó. Anh sẽ chờ, và để em chọn lựa một lần nữa. Vì anh đã thành thật rồi.

Tuyền gật đầu. Cô trở về căn phòng ngủ của mình trong cabin, một căn phòng rộng với tầm nhìn phóng ra biển, thoáng mát và dễ chịu. Nhưng cơn bức bối trong lòng cô thì chẳng thể tiêu tan.

Tuyền ngồi bên giường, nhìn Long đang say ngủ. Cô chợt cảm thấy may mắn vì Long đã uống rượu, nhiều hơn ngày thường, để anh chìm trong cơn mơ và không biết chuyện gì đang diễn ra. Cô lại tiếp tục nấc lên, cố gắng ôm lấy miệng mình, chỉ để tiếng khóc ừ hữ trong cổ họng.

Long không biết đã tỉnh từ bao giờ, anh quàng tay ôm lấy eo cô, vẫn kiểu ôm quen thuộc, nhưng lại có một chút xa cách. Long dụi mặt mình vào lưng cô.

- Em chỉ cần biết là, anh muốn em được hạnh phúc.

Long thì thào.

Tuyền vỡ òa trong nức nở. Hóa ra anh biết tất cả mọi chuyện. Hóa ra khi cô đang hoang mang và tìm cách lừa dối anh, thì anh đã biết, và chờ đợi. Anh không níu giữ  cô, anh tôn trọng cô. Long cũng đã tự lừa mình dối người suốt một thời gian, khiến mối quan hệ của cả ba càng thêm dùng dằng.

Cả hai người đàn ông bên cạnh cô đều đã đối mặt với nó. Cuối cùng, chỉ còn mình cô là vẫn đứng yên tại cô. Cô đâu thể bắt cả hai người phải khổ sở. Cũng đã đến lúc, cô đưa ra quyết định của mình.

Tuyền tháo chiếc nhẫn trên ngón áp úp, đặt vào lòng bàn tay Long.

- Em xin lỗi.

- Em không có lỗi. Chúng ta đều không có lỗi. - Long hôn lên trán cô. - Chỉ cần em thành thật, trước khi mọi thứ diễn ra, thì chẳng có gì là muộn màng.

Đám cưới đột ngột bị hủy bỏ. Chiếc tàu thủy vẫn tiếp tục như lộ trình, cập bến ở bên kia đại dương, mang theo ba trái tim và tâm hồn thông suốt.

Tình yêu có thể dịu dàng hay mãnh liệt, đó chỉ là phương thức. Nhưng tuyệt đối không thể không rõ ràng. Một lời giấu diếm, một câu kìm nén, cũng đủ để khiến những trái tim tan vỡ. Tuyền nhận ra điều đó, và quyết định sẽ thành thật với bản thân, cho dù tương lại có thể thay đổi ra sao đi nữa.

Nguồn evavn

> Câu chuyện tình buồn phía sau ca khúc "Tàu anh qua núi"

> Tác giả 'Tàu anh qua núi'- tài năng, bạc mệnh

Nỗi đau chồng chất

Tuy đã ly dị, nhưng không có nhà riêng, Phan Lạc Hoa và Thanh Hoa vẫn chung một căn hộ tập thể chật chội được ngăn đôi bằng bức phên cót.

Tinh thần ngày càng hoảng loạn, những bữa rượu suông đói cơm triền miên và những canh bài thâu đêm khiến Phan Lạc Hoa phải vào điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai với bệnh án teo xơ gan, tổn thương vỏ não và loét nặng 2/3 dạ dày.

Năm 1981, ông trở thành “bệnh nhân yêu mến” của khoa Tâm- Thần kinh, Bệnh viên Bạch Mai. Cuộc đời và bệnh tật của ông được một sinh viên nội trú quan tâm, chọn làm luận văn tốt nghiệp Bác sỹ nội trú khóa 1979-1982.

Bác sỹ Sao Hồng nhớ lại buổi bảo vệ luận văn mang tên “Tâm căn, bệnh do căn nguyên tâm lý và sang chấn tinh thần”: “Tôi đã khóc khi nghe anh Việt trình bày luận văn trước hội đồng. Bản luận văn như một tiểu thuyết cuộc đời chìm nổi của Phan Lạc Hoa thấm đẫm nước mắt và nhân tình thế thái. Mà không riêng gì tôi. Các bạn tôi, các bác sỹ, y tá và hộ sinh đều rơi nước mắt”.

Bệnh nhân Phan Lạc Hoa, sau một thời gian điều trị cuối cùng được chẩn đoán thể tâm căn. Thể bệnh này không gây nguy hiểm cho xã hội cũng như bản thân họ. Chính chẩn đoán cuối cùng này đã tránh cho ông khỏi phải đi điều trị lâu dài ở… Trâu Quỳ, nơi có Bệnh viện Tâm thần Trung ương.

Nỗi đau của Phan Lạc Hoa càng chồng chất khi cậu con trai bé bỏng Phan Cao Nguyên mất đi. Hơn một tuổi, Cao Nguyên bị tiêu chảy nhưng mức độ chưa trầm trọng. Khi vào Viện Nhi (hồi đó đang ở trong Bệnh viện Bạch Mai) điều trị, cháu nằm chung phòng với một cháu trai cùng tuổi nhưng bị bệnh nặng hơn.

Hai đứa khá giống nhau nên y tá điều trị đã sơ suất không “3 tra 3 chiếu” khi thực hiện chỉ định truyền dịch của bác sỹ. Thay vì thực hiện cho cháu bên cạnh, y tá đã truyền cho cháu Nguyên. Kết quả là cháu Nguyên bị phù phổi cấp không cứu được.

Bác sỹ Sao Hồng nói: Chuyện này, tôi nghe các anh lớp trên đi học lâm sàng Nhi kể lại. Cho đến bây giờ, mình vẫn nghĩ, nếu Cao Nguyên còn sống, chắc bệnh nhân Phan Lạc Hoa không tìm cách giải thoát bế tắc một cách bi thương như thế…

Phan Lạc Hoa vẫn sống giữa hai trạng thái, lúc trầm cảm, lúc tỉnh táo và lao vào sáng tác ngay tại bệnh viện như thể đang đi an dưỡng.

Mỗi lúc ông về căn hộ tập thể, tiếng cười rộn rã bên kia tấm phên cót là tiếng đau xé lòng của bên này. Nhưng không thể ngờ, nhạc sỹ đã tự chọn cho mình cái chết vào “đêm chủ nhật định mệnh” đó.

Những đêm cuối cùng nghe Thanh Hoa hát

30 năm đã trôi qua, bác sỹ Sao Hồng vẫn không thể quên đêm chủ nhật, 19 tháng 9 năm 1982, một đêm thu Hà Nội se lạnh.

Đêm ấy ca sỹ Thanh Hoa – đã hoàn thành thủ tục ly hôn trước đó một tháng- có một đêm xuất thần trong cả hai sô diễn tại Rạp Công Nhân và Nhà hát Lớn.

“Tôi có được giấy mời từ ông dượng là sếp của báo Lao Động, vì thế, đêm 19 – 9, tôi là một trong những khán giả của Rạp Công Nhân (đường Tràng Tiền). Những bài hát nức tiếng mà ca sỹ Thanh Hoa hát tối đó tôi cũng đã nghe nhiều lần nhưng chưa bao giờ chán: Tàu anh qua núi, Tình yêu trên dòng sông quan họ, Em vẫn đợi anh về. Hôm đó, tôi biết vẫn như thường lệ, “bệnh nhân đặc biệt” được “tại ngoại” và đang đứng bên cánh gà của Rạp Công Nhân.”

Như bao lần ông kể, sau khi ly thân, mỗi lần Thanh Hoa đi hát, là ông tự nhủ mình hãy ở nhà.

Nhưng rồi, khi thì vì bạn bè, khi thì vì con cái mà ông đến nghe “người đàn bà hát”. Cũng có lúc ông đến với đêm diễn của vợ mình như người… mộng du.

Những khi như thế giọng hát của Thanh Hoa càng vút cao và những tiếng vỗ tay không dứt yêu cầu ca sỹ hát lại, thì ông cảm thấy như ngực mình nhói đau và đầu óc quay cuồng.

Cùng hai con và bạn bè thân thiết đi “cổ vũ” cho vợ mình, nhưng ông thường hoặc ra về trước với con hoặc một mình theo các “chiến hữu” đi… cuốc lủi. Thanh Hoa có nhiều người đưa đón và thường kéo nhau đi ăn hay uống nước sau buổi diễn.

Rạp Công Nhân lúc 20 giờ, khi hát xong phần của mình, ca sỹ Thanh Hoa “chạy sô” sang Nhà hát Lớn ngay đầu đường Tràng Tiền. Vì nói như ngôn ngữ bây giờ, khi đó Thanh Hoa đang là ca sỹ hot. Ông, con gái và bạn bè tất nhiên cũng theo sang.

Tại Nhà hát Lớn, ba bài hát kết thúc chương trình của “người đàn bà hát”: Tàu anh qua núi, Vì sao anh ra đi, Em vẫn đợi anh về, như giọt nước cuối cùng làm tràn căng cái hộp sọ đã quá u uất, và đẩy bệnh nhân đến tận cùng tuyệt vọng.

Hôm sau, sinh viên trường Y và Khoa Tâm – Thần kinh bệnh viện Bạch Mai được báo tin “bệnh nhân đặc biệt” sẽ không bao giờ trở về nữa. Xung quanh cái chết của Phan Lạc Hoa có rất nhiều lời đồn đoán và thêu dệt.

Ông tự tử nhưng không để lại một lá thư tuyệt mệnh nào. Cả Bộ môn, Khoa Tâm thần và sinh viên tiếc nuối cảm thương xen lẫn chút ân hận vì giá như đừng để nhạc sỹ về thăm nhà vào Chủ nhật đó!

Nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo cho biết theo lời kể của Thanh Hoa thì sau đêm diễn, khi các con đã ngủ, Phan Lạc Hoa pha cà phê “thương lượng” với Thanh Hoa hủy giấy ly hôn, nhưng không được.

Anh tuyên bố cả hai sẽ “đi tàu suốt” (nghĩa là cùng chết). Thanh Hoa sợ quá chạy sang nhà cô gái bên cạnh.

Một lát, nghe tiếng đạp tường vọng sang, Thanh Hoa có linh tính không ổn, chạy về nhà từ cửa sau, không thấy Phan Lạc Hoa ở trong nhà, còn cửa trước đã bị khóa ngoài.

Sợ quá, Thanh Hoa chạy vòng dãy nhà A4 gõ cửa nhạc sĩ Lê Đình Lực. Khi Thanh Hoa và Lê Đình Lực đến hiên trước cửa nhà thì thấy Phan Lạc Hoa đã treo cổ, liền kêu cứu.

Mọi người đưa được Phan Lạc Hoa xuống, rồi đưa anh sang bệnh xá khu tập thể Đài Tiếng nói Việt Nam cấp cứu, nhưng đã muộn, vì trước đó anh uống cà phê pha rượu… Sau cái chết đó, Thanh Hoa phải đối diện những lời thoá mạ và chỉ trích phi lý của người đời.

Sinh viên trường Y đi dự đám tang Phan Lạc Hoa kể lại, những chiến hữu văn nghệ tâm giao với ông, trước lúc ném cho ông nắm đất, đã tưới lên ông những ly rượu trắng uống dở và thề sẽ trả thù. Nói thế thôi, chứ lúc đó họ không hiểu họ sẽ trả thù ai và vì cái gì.

Sau giỗ trăm ngày, Thanh Hoa đi hát trở lại. Vẫn những bài hát quen thuộc ngày nào. Cũng chính giọng hát và những bài hát đó. Tiếng hát vút lên có lúc như nghẹn lại. Phần lớn khán giả đón đợi và chia sẻ sự cảm thông với ca sỹ. Nhưng không phải buổi diễn nào cũng êm thấm.

Sao Hồng nhớ đêm Thanh Hoa biểu diễn ở trường Y sau cái chết của Phan Lạc Hoa, xen lẫn tiếng vỗ tay là tiếng la hét chửi rủa: “Đồ sát chồng”, “Xuống đi”… Những lúc đó, Thanh Hoa đi xuống sau cánh gà với vị nước mắt đắng chát.

Những sinh viên, bác sỹ hiểu và thông cảm cho Thanh Hoa như Sao Hồng vẫn chiếm số đông. Vì thế Thanh Hoa mới đến trường hát như ngày nào.

Hơn 30 năm đã trôi qua, khoa Tâm- Thần kinh của Bệnh viện Bạch Mai giờ cũng đã thay đổi nhiều so với thời “bệnh nhân đặc biệt” Phan Lạc Hoa điều trị. Không còn những bờ dậu thưa để sinh viên thực tập có thể qua lại dễ dàng gặp các bệnh nhân tâm thần.

Bác sỹ Kim Việt – người mà trong trí nhớ của Sao Hồng là đọc luận văn về cuộc đời Phan Lạc Hoa – giờ đã là Viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần.

Bác sỹ Việt cho hay thời gian đã quá lâu, bệnh án, luận văn về Phan Lạc Hoa rất khó tìm lại. Nhưng trong trí nhớ của ông, Phan Lạc Hoa cũng là một bệnh nhân bình thường của Khoa Tâm – thần kinh bệnh viện Bạch Mai.

Sinh viên thực tập Sao Hồng ngày nào giờ đã là một bác sỹ tuổi ngũ thập sống và làm việc ở Nha Trang.Đối với Sao Hồng, dù bất cứ điều gì đã xảy ra với Phan Lạc Hoa, thì điều còn lại vẫn là những cảm xúc thật đẹp khi những sáng tác của nhạc sỹ này như Tàu anh qua núi, Tình yêu bên dòng sông quan họ…. đã vượt lên cả cái chết để còn mãi với thời gian.

Theo Bác sĩ Sao Hồng (tienphong.vn)

Một sinh viên trường Đại học Y - trong kỳ thực tập ngắn ngủi ở Bệnh viện Bạch Mai đã có dịp gần gũi "bệnh nhân đặc biệt" Phan Lạc Hoa tại khoa Tâm thần.

Những câu chuyện của người sinh viên ấy, nay là bác sỹ Sao Hồng, đã hé lộ sự thật về nhạc sỹ tài hoa bạc mệnh.

"Lý lịch" bệnh nhân Phan Lạc Hoa

Bác sĩ Sao Hồng, người sinh viên ngày nào, giờ đã ở tuổi ngũ thập, chất giọng miền Trung đặc sệt chùng xuống khi kể về thời gian thực tập tại giường bệnh của Phan Lạc Hoa.

"Câu chuyện tôi kể chỉ là kỷ niệm của một thời đói khổ và mộng mơ. Tôi trực tiếp nghe, tiếp xúc, đọc được những gì về một nhạc sỹ tài hoa bạc mệnh. Có thể có một số chi tiết chưa chính xác (30 năm rồi còn đâu) nhưng tôi vẫn tự tin về trí nhớ của mình.

Tôi bắt đầu nghe tiếng Phan Lạc Hoa từ những bài hát nổi tiếng một thời qua làn sóng phát thanh: Tàu anh qua núi, Tình yêu bên dòng sông Quan họ.

Tháng 9 - 1981, tôi là sinh viên Y5 đi học luân khoa ở Khoa Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai (nay là Viện Sức khỏe tâm thần). Phan Lạc Hoa đang là một trong những "bệnh nhân nổi tiếng" ở khoa này.

Thời đó, nhiều bệnh nhân nam của Khoa Tâm thần, bệnh viện Bạch Mai, có "lý lịch cuộc đời" rất ấn tượng với sinh viên như tụi mình.

Đa số họ, có biệt tài, học giỏi, thông minh hoặc uyên bác một lĩnh vực nào đó. Nhưng những tư duy, những suy nghĩ thầm kín của họ hoặc là quá cao siêu hoặc là lạc lõng giữa thời cuộc, làm cho họ luôn cảm thấy cuộc đời mình bế tắc.

Những trường hợp này thường được các nhà tâm lý học, bệnh học tâm thần nói một cách ví von là thuộc nhóm nhân cách nghệ sỹ. Phan Lạc Hoa - một trong số bệnh nhân đó - được sinh viên quan tâm đặc biệt”.

Các khoa chỉ được ngăn cách bằng bờ dậu thưa, nên sinh viên thực tập có thể qua lại rất dễ.

Hồi ấy, bệnh nhân tâm thần được tìm hiểu rất kỹ về đời sống riêng tư - một việc cần làm để có thể tìm ra nguyên nhân bệnh và có liệu pháp điều trị hiệu quả.

Trong trí nhớ của Sao Hồng, Phan Lạc Hoa có mái tóc bờm lên những nếp xoăn màu nâu cháy nắng. Khuôn mặt gồ ghề sắc cạnh. Da mặt ngăm ngăm lại lỗ chỗ vết rỗ. Dấu tích của bệnh đậu mùa thời ấu thơ nghèo khó (có lẽ, điều này giải thích vì sao hiếm có hình ảnh của ông trên phương tiện truyền thông hiện nay).

Nhạc sỹ có đôi bàn tay đầy vết chai sạn của công nhân quen cầm búa, cầm kìm, cầm xà beng, tương phản hình ảnh ông ôm đàn ghi ta với giọng khàn khàn thuốc lào cất lên những bài ca.

Phan Lạc Hoa kể chuyện rất lôi cuốn. Những câu chuyện giữa khoảng tỉnh và mê với Sao Hồng đã chắp nối cuộc đời đầy sóng gió của ông. Ông cười nói: Mình tuổi Hợi mà sinh giữa ban đêm, nên cuộc đời kiếm được miếng ăn không phải dễ.

Bác sỹ Sao Hồng nhớ lại lần được nhạc sỹ Phan Lạc Hoa kể chuyện đời: "Mồ côi cha. Tuổi thơ trôi dạt qua nhiều vùng quê. Phải lao động từ nhỏ. Học hành chắp vá. Nghề nghiệp bấp bênh. Dáng vẻ phong trần, bất cần đời. Không thích khuôn phép và sống theo cảm xúc.

Từ nhỏ, Phan Lạc Hoa đã phải cùng mẹ lang bạt kiếm ăn xứ người. Từ quê Thạch Thất, hai mẹ con trôi dạt theo dòng di dân quen thuộc thời Pháp: Nam Định, Hải Phòng và Quảng Ninh. Ông học ở trường đời nhiều hơn ở trường lớp. Những công nhân và thợ lò vùng cảng, vùng mỏ tốt bụng đã cưu mang giúp đỡ mẹ con ông. Trong câu chuyện, ông vẫn ví von, tuổi thơ mình như cây cỏ dại mọc lên giữa cánh đồng hoang.

Học hành chắp vá nhưng ông là người thông minh và nhạy cảm. Ông có "hoa tay" và năng khiếu văn nghệ gần như là bẩm sinh. Vì thế, từ phong trào văn nghệ vùng mỏ ông được cử về học ở trường Âm nhạc Hà Nội, như là hạt nhân phong trào văn nghệ vùng mỏ trong tương lai.

Tại trường Nhạc, ông gặp và yêu mê mệt cô nữ sinh năm thứ ba "bé choắt có đôi mắt đẹp hút hồn và giọng hát đầy triển vọng", Nguyễn Thị Thanh.

Mối tình lãng mạn bay bổng đạt đến đỉnh của sự ngất ngây thì… cả hai phải đối diện thực tại. Cô sinh viên có thai khi chưa kết thúc khóa học.

Đó là một bước ngoặt trong cuộc đời Phan Lạc Hoa, buộc ông phải đứng trước sự lựa chọn nghiệt ngã. Việc có thai ngoài ý muốn mà chưa hôn thú, "chưa báo cáo tổ chức" là vấn đề rất nghiêm trọng bấy giờ.

Chế độ tem phiếu có thể nuôi sống người độc thân nhưng với một "gia đình sinh viên" chưa có hộ khẩu.. thì có thể đói nhăn răng.

Như một cú sốc, ông mất thăng bằng một thời gian vì không biết sẽ tổ chức cuộc sống thế nào. Ông chạy trốn thực tại và lang thang với bạn bè. Hồi tâm, ông quay về và sống với Thanh mà không cưới hỏi. Hồi ấy, sống không cưới hỏi đã là một điều ghê gớm. Nhưng việc ông mang tiếng đào ngũ khi có quyết định đi B để ở lại chăm sóc vợ đang bụng mang dạ chửa lại càng ghê gớm hơn. Việc đó đồng nghĩa với việc ông bị kỷ luật, mất biên chế, sổ gạo, bị "vứt ra đường".

“Mất biên chế, đồng nghĩa với trắng tay. Không có sổ gạo, tem phiếu. Không nơi nào dám nhận ông, "một thằng đào nhiệm", Phan Lạc Hoa kể lại với Sao Hồng với chất giọng thuốc lào trong khuôn viên khoa Tâm thần.

Ông nói hồi đó mình là như một người tỉnh lẻ trắng tay "trôi dạt về thủ đô" mà gánh trên vai trách nhiệm làm cha làm chồng.

Ông làm bất cứ công việc gì để sống cùng vợ con. Nhưng cũng có khi, sáng đi tìm việc, chiều về hai bàn tay trắng trong cơn say bét nhè.

Những năm tháng bị "tống ra lề đường" bị hắt hủi, ông mang tâm trạng mặc cảm và tự ti. “Thật là hèn khi phải ăn bám vợ", nhạc sỹ thốt lên cay đắng.

Vợ ông, ca sỹ trẻ Nguyễn Thị Thanh được nhận về Đài Tiếng nói Việt Nam như một biên chế chính thức. Rồi trở nên nổi tiếng với nghệ danh Thanh Hoa. Nỗi dày vò mặc cảm ngày càng chồng chất, khi vợ ông ngày càng khẳng định được chỗ đứng trong lòng khán giả.

Công nhân sắp chữ và những bài hát để đời

Đúng lúc ấy, Phan Lạc Hoa gặp ông Tạ Đình Đề (Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt), một nhân vật huyền thoại của thời kháng Pháp với bản tính nghĩa hiệp, giỏi thu phục nhân tâm. Ông về làm "lính"của ông Tạ Đình Đề.

Ông Tạ Đình Đề biết nhìn người và cưu mang những người có cá tính và thất cơ lỡ vận như Phan Lạc Hoa, Lưu Quang Vũ,? tạo công ăn việc làm cho họ; tạo môi trường để phát huy sở trường của họ.

Thế nhưng con người vừa có tâm vừa có tầm ấy lại bị bắt oan và Phan Lạc Hoa trở về làm công nhân sắp chữ ở xưởng in.

Phan Lạc Hoa đã quen lao động chân tay. Nhưng những bản kẽm, thuốc lá, thuốc lào rẻ tiền, thiếu cơm thừa rượu tạp đã "góp nhặt" chất độc để làm nên… bệnh tật của ông sau này.

Nước nhà thống nhất. Năm 1976, ông Tạ Đình Đề được minh oan và trở lại làm việc. Phan Lạc Hoa vẫn vừa làm công nhân vừa làm… văn nghệ.

Những sáng tác của ông bắt đầu có tiếng vang qua giọng hát của vợ. Giai đoạn làm quân Tạ Đình Đề là thời điểm thăng hoa trong sáng tác của Phan Lạc Hoa...

Những hôm chủ nhật, phòng bệnh của nhạc sỹ rộn ràng tiếng hát cười khi cả nhà (nghệ sỹ Thanh Hoa và hai con gái Phan Huyền Thư và Phan Thế Lữ) vào thăm.

Nghệ sỹ Thanh Hoa và hai con cùng ông thường hát phục vụ theo yêu cầu của bệnh nhân, sinh viên trực ở khoa.

Phan Lạc Hoa còn chép tặng sinh viên thực tập Sao Hồng bài thơ "Nhụy lửa hoa đèn" do ông sáng tác. Bài thơ tình với những câu chan chứa yêu thương: "Ơi những ngọn đèn như đáy mắt em/ Khoảng tím cứ lung linh như hẹn hò nhắn nhủ".

Nhưng cuộc hôn nhân của Phan Lạc Hoa bắt đầu rạn vỡ khi chỗ đứng của hai người trong xã hội ngày càng xa nhau, họ không cùng một hướng.

Cuộc hôn nhân 10 năm và 3 mặt con đã kết thúc bằng một phiên toà lặng lẽ. Ít ai biết rằng người viết đơn ly hôn lại chính là Phan Lạc Hoa trong trạng thái "rồ dại và cay đắng".

Chuyện tình đặc biệt của người trưởng tàu

Tàu anh qua núilà ca khúc kinh điển của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Tác phẩm ra đời năm 1977, trong chuyến công tác của NSND Thanh Hoa và người chồng đầu tiên của bà - nhạc sĩ Phan Lạc Hoa. Tại chương trình Ký ức vui vẻ, NSND Thanh Hoa từng kể lại: Thời điểm đó việc đi tàu rất vất vả, cứ hết một ga lại phải đợi đến 3, 4 tiếng mới được đi tiếp. Khi đi đến đèo Hải Vân, người trưởng tàu tên Quý bỗng kéo một hồi còi rất dài rồi cho dừng tàu, sau đó anh ra một góc, trò chuyện với nhạc sĩ Phan Lạc Hoa.

Khi hai người quay lại, NSND Thanh Hoa thấy đôi mắt của họ đều đỏ hoe. Sau đó, bà được nghe chồng kể lại: “Đây là đoạn người yêu của anh Quý trưởng tàu đã từng ngã xuống nên mỗi lần đi qua đây anh ấy đều kéo một hồi còi dài và thắp nén nhang như một lời chào đến người yêu quá cố”.

Đồng cảm với tình yêu của người trưởng tàu, nhạc sĩ Phan Lạc Hoa đã sáng tác ca khúc Tàu anh qua núi làm quà tặng anh. NSND Thanh Hoa kể lại: “Suốt buổi tối, tôi chỉ thấy chồng tôi ôm đàn ngồi ở một góc”. Cho đến 3 giờ sáng, nhạc sĩ Phan Lạc Hoa lay Thanh Hoa dậy để đàn thử xem giai điệu của ca khúc có "nghe được không". Đến 8 giờ sáng hôm sau, ca khúc chính thức được hoàn thành.

NSND Thanh Hoa phải gấp rút học cho thuộc ca khúc ấy để trước khi đến Sài Gòn sẽ hát tặng cho anh Quý trưởng tàu. NSND Thanh Hoa vẫn nhớ như in: “Hôm ấy đến chỗ chờ ở Cẩm Giàng, mọi người tụ tập lại trong căn phòng và Thanh Hoa hát cho mọi người nghe. Và lúc ấy, tôi hát không được trọn bài vì nước mắt cứ tuôn”.

Trò chuyện với MC Lại Văn Sâm, NSND Thanh Hoa cũng chia sẻ: "Anh Phan Lạc Hoa giải thích cho tôi câu "yêu nhau mấy núi anh cũng trèo" xuất hiện trong ca khúc là bởi: "Anh muốn dù đoàn tàu đi rồi nhưng dư âm mối tình vẫn ở lại, như tiếng còi anh kéo để tặng cho người yêu".

Sau NSND Thanh Hoa, từng có nhiều nghệ sĩ trẻ thể hiện ca khúc Tàu anh qua núi, có thể kể tới Anh Thơ, Tân Nhàn, Bùi Lê Mận. Khi được hỏi cảm nghĩ về điều này, Thanh Hoa cho biết: "Mọi người cứ nói, không ai qua được Thanh Hoa mà tôi buồn. Ca khúc hay, nếu chỉ có một người hát thì đời sống tác phẩm rất ngắn, không thể trường tồn. Chúng ta phải nghĩ "rộng" ra. Mỗi người đều có chất giọng riêng, mang đến cho tác phẩm màu sắc mới. Tôi có giọng mảnh, hát cũng không giống ai, được mọi người nhớ tới".

https://www.youtube.com/watch?v=-wCZBgRdEW0

NSND Thanh Hoa thu âm Tàu anh qua núi lần đầu năm 1979 nhưng bản thu năm 1981 tại Đài tiếng nói Việt Nam mới trở thành kinh điển. Sau gần 50 năm ra đời, tác phẩm vẫn vang lên tại nhiều sân khấu lớn, nhỏ. Tác giả của ca khúc - nhạc sĩ Phan Lạc Hoa vĩnh biệt trần thế năm 1982, ở tuổi 35. Trong hơn 10 năm hoạt động nghệ thuật, bên cạnh ca khúc Tàu anh qua núi, ông còn nổi danh với tác phẩm Tình yêu bên dòng sông quan họ.

Theo Yến Thanh (DanViet)